Lotia naiz oso, eta hau da hain zuzen ene nortasunaren bereizgarririk nabarmen eta –zergatik ez- hoberena.Baina, jakina, ene faizio hau dela eta ez naiz garaiz ibiltzen inoiz, eta desorduetan egiten ez dudan gauza bakarra amodioa da; ez baitut amodiorik batere egiten, ez ordutan eta ez ordutatik kanpo –ikuspegi honetatik ni ere oso gizon arrunta naiz-. Nigatik balitz egoera honek dagoenian dagoela jarraituko luke azken loa arte, eta amen. Baina ez naiz mundu honetan bakarra, nirekin baitut ene amona, ene amona santua, ene amona petrala, ene amona tterriblea. Eta honek ez dio ametorik ematen ene joera naturalari.

Egunero goizean goiz etortzen zait berehala itzar nadin. Etorri bai, baina jona ere joan egiten da etorri bezala. Nik gogor defendatzen dut ene postua, ene ohea, eta lehen abisua entzuten dudanean ez du altxatzeko itxurarik ere egiten. Begi eskubia ez du kliskatzen sikira.

Eta begi ezkerra kliskatzen ba dut, ez da amonaren eraginaren poderioz izaten, begi hori automatikoa, eta autonomoa delako baizik, bere kabuz dabilelako independista amorratuaren gisan ez hauteskunde, ez pakto eta ez posibilismo xuabenik ere onartzeke.

Amonak orduan zaz pirehun despertadore ekarri eta dirrinka jartzen ditu. Baian ez alferrik. Ene zango eskubia dardarrez jartzea lortzen du, ezin esan ezetz, baina ez da beste aldaketarik suertatzen alkoban. Zango ezkerra paralitikoa ez banu, apika lortuko luke hau ere mugieraztea, baina ba dakizue, paralisiak ez du barkatzen galdetu bestela politikoen zarebroei eta ene amonari ez zaio konformatzen baino beste erremediorik geratzen. Baina emakume setatsua da ene amona. Eta beste harmen bila joaten da. Horretarako Bengalara joan-etorri bat egiten dutrenez, Bilbotik Donosara joate baino merkeagoa biata bidajea. Eta Bengalatik bertako hiru tigre izugarri altzoan dituela bihurtzen da etxera, eta ene gelan libratzen ditu atea danbatekomunstro batez itxi baino lehen. Ekintza basati hau burutzerakoan lanera ez naizela garaiz helduko esaten dit ia negarrez. Baina dela gelako perfumeagatik dela nigandik une horretan ixurtzen denpatxada kutsatzaile eta bilbotarragatik, kontua da tigreak lozorroan amiltzen direla hatzapar hau enea da esateko betarik ere gabe. Amona etortzen denean haserretu egiten da biziki, goierriko amona bat haserra daitekeen era bakarre an hain zuzen eta eskobaz baliaturik ihesean jartzen ditu animalitxoak,

Amerikako bidea hartzen du gero eta anakonda bat erosten die Amazonas aldean indio herria sarraskitzen ari diren merzenarioei. Baina ekintza problematikoa da anakonda bat ekartzea, herri zibilizatuek grinaz defendatzen baitu suge erraldoi hori, izkutatzeko harriskuan dagoena bera, eta ez baita zilegi horietako zizare bat bere muga naturaletatik banatzea. Baina ene amonari ez dio ardura, eta gonapean faja bat balitz ekartzen du.

Baina merzenarioak ez dute ondratasunaren berri, eta ene atso gajuari anakondakume bat saltzen diote nagusi baten ordez, eta nagusiaren prezioan. Ez dago deretxorik, gira eskubideren aurka doa emakume zahar batenganako portaera maltzur hori. Eta niretzat mesedegarri bada ere, ezin dezaket onar horrelakorik. Anakondakumeak, fameliarik gabe, sikologia ikasten duen andregairik gabe, eremu latz honetan lausoturik, ofizio bat hartzeko gauza ez dela, egoera horretan beste edonork eginen lukeena egiten du: nobela poliziakotan murgildu.

Hortaz jakitun naizelarik beti izaten dut nobela beltzen erreserba bat ene mesanotxean. Eta hiltzailea nor ote den kalkulatzen joaten zaizkio orduk. Eta ez dio une loari enbarazurik egiten.

Amonak orduan erabaki latz bat hartzen du. Herorren kulpa, demonio tontoa esanez abiatzen da kalerantz. Eta kalean euskal intelligentsia bildu ondoren, ene gana itzultzen da, eta bere teoriak azal ditzaten eskatzen die. Ene ohe ertza infernuaren kosta bihurtzen da orduan. Jauna, jauna, nolako kastigua. Anixtasio, Anixtasio, hango neke eta hango pasio eta mixio, abade sesio: Horrenbeste ez, horrenbeste ez garrasi eginez esnatzen naiz. Mesopotamia zaharrean metodo berbera enplegatzen omen zuten gorpuak berpizteko, eta ez da harritzekoa. Kritiko literarioak, adibidez, apartak dira lan honetarako.

Ene anka paralitikoa penaltiak botatzeko gai geratzen zait lehen planteamendua entzuten dudanarekin batera. Bigarrenarekin ene begi automatikoa kuerdarik gabe gelditzen da. Zutitzen naiz orduan, eta amona krielesisoneka hasten da. Gelan suertatu diren apazi eta paizgai guztiak krysteleisoneka erantzuten diote. Bai koru ederra.

Zazpi mihiko latigoz botatzen ditut guztiak, eta sukaldera abiatzen naiz, eta ingurutik harrapatzen ditudan tigre, anakonda, abade eta amon guztiaz gosaltzen ditut. Egun berri bat ene aurrean, ze nazka!

Eta egunero berdin, ene amonak asfaltora, jaurtikitzen nau kupidarik gabe. Bai, ba dakit, amona erailko banu, akabo ene problemak. Nik ere sarritan pentsatu izan dut, eta horregatik prestatu ditut mila sare kriminal, eta subliminal, amonatxo amonatxo zergatik ez duzu hartzen bost kilo veronal. Baina ez dut ezer errematatzen ondo, anakonda gazteena –hainbeste irakurketa poliziako dela medio- oso trebe bihurtu baita detektibe lanetan, eta ene sareak dskubritu egiten baititu –eta nola xalati mokoti bat den...-

Eta gaur ere esandako guztia gertatu da, eta kalean arkitu naiz, eta ez nolanahiko kalean, ez jaunak ez, kale aldapatsu eta mehar batetan baizik. Trafikoa burrunban zihoan kale-beherantz, eta hain zen estua espaloia, non ormaren kontra ibili behar nuen. Korrika nenbilen gainera, berandu egiten baizitzaidan lanerako, 348 orduko erretrasoa neraman gutxinez.

Eta bapatean zerbait jarri zait aurrean, enbarazu eginez, pasoa eragotziz. Aurreratzeko ahalegin batzuk egin ditut, baina alferrik. Ezkerretara auto asesinoak, eskubitara orma sendo bat, eta aurrean oztopo handi hura, espaloi osoa betetzen zuena. Estraina ez naiz ohartu zer zen. Begiak zorroztu ditut, eta emakume handi eta bereziki ipurtaundi bat ikusi dut. Beltzez jantzia zihoan. Plist plasta egiten zuten bi ipurmamik, eta bozeolari beltz baten sei ontzako goanteak ziruditen.

Mende batez urpean egondako behi bat baino motelago zihoan gizarajoa. Pazientziaz hartu beharrean, urduri jarri naiz. Eta bai zoritxarra orratz batez eragiten hasi natzaio. Egia esan, gustua ematen zuen mendi biguin haietan Flandeseko pika jartzea. Eta horietako batean, moteltasuna galdu gabe, emakume lodikote eta txokolate jale hark jiratu ere gabe nuturreko bat, begiondoko beste bat, belarriondokoa ere falta ez zela, eman dik –tok akuilua, demonio kankailua, esanez gainera- eta galtzada erdian eseri nau. Eta orduntxe bertan zetorren kamioiak zapaldu nau gero. Nor eta ni hil behar presa zela medio...

Eta zerurako bidean nengolea errebista honetako zuzendaria denak edo, bidalitako gatuna hartu dut. Partaide izanen naizen.

Bueno bada, izanen naiz, baina zerutik izan beharko. Horregatik diot izenburuan eguneroko bizitza zeruko lorian delakohori, zeruko ikronista izatea baizik ez baitzait geratzen. Ez dakit zerutiar baten kronikak interesgarriak izanen ote diren irakurlearentzat. Behar bada, españolismotzat joko dute batzuk herrial de euskaldunetaz ez hitzegitea. Eskapismoa ere botako digute sorbaldetara. Bestalde –oraintxe etorri zait gogora- euskarak zeruaz hitzegiteko bakarrik balio duela dirudi, eta horretan behintzat asmatuko dut.

Tira, dena dela, adierazi zuen eritzia ene nagusi jaunak. Pasatzen al dut zuen albaina?... Hala bada, eta pagatzea pentsatzen ba duzue –azken hamairu artikuluak enregatu ditudanean, eskerrik asko esan didate, komaidios esan didatela, eta zuek ere beste horrenbeste izanen al zarete txekeak Vaticanoko bankuaren bitartez bidali, zeren, noski, ni zeru katolikoan bainago euskaldun bati dagokion bezala. Nik puntualki bidaliko dizkizuet kronikak.

BERNARDO ATXAGA

BILBOKO TRAVESTI BOUM

de que este reprimido... Las cosas que pasan. Pero mi ideología, mi interior es femenino y por tanto no qiero seguir enmascarado. Si él me acepta  o no me acepta es problema de él. Yo he querido dar este paso, lo quiero dar y cueste lo que cueste pierda lo que pierda”.

La decisión fué delante del espejo, donde tantas noches se maquillaba y se transformaba en mujer para cinco o seis horas. Los días se le hacían largos hasta llegar al cabaret y ser lo que deseaba, lo que realmente quería... Y comenzaron entonces las hormonas y la depilación eléctrica. Sandra necesitaba dinero y en el “Barcelona de Noche” donde estaba últimamente había tenido un follón y puesto un pleito porque había mucho extranjero y los dueños discriminaban al travesti español. Un sábado de primeros de diciembre se vin ocon Lydia y ochenta kilos de exceso de equipaje en el avión. José les había contratado por teléfono. Después de un baño y de maquillarse se fueron al bar. Era el primer día que ejercían la prostitución y estaban cortadas, cohibidas, pero se decidieron. Sandra no se acuerda de cómo fue el primer tipo: “Hay tantos...”. Tampoco del último: “No sé... una cosa de rutina porque está la economía de por medio”.

Por el dinero se marchó 12 días a Ondarroa, tenía más sueldo y más porcentaje. Llegaron a llamarle “La Botones” porque no hacía más que subir y bajar. No paró hasta el día que mataron al hijo de un alcalde, un falangista y los que lo hicieron se fueron a celebrarlo al club. Acojonada se volvió a Bilbao.

Sandra dice que se mira al espejo y todavía se ve muchos rasgos masculinos. Hace proyectos en voz alta. Acabar con la barba, que son 250.000 pesetas, ponerse pechos, pómulos, nariz, pinchazos de silicona. Cambir la voz que todavía la tiene ronca y así cumplir su mayor ilusión. Esos ojazos negros se miran para dentro y ya se ven de supervedette y diciendoselo a su madre.

CABRAS, FIERAS, Y TODO LO DEMAS

Sandra tiene que seguir la noche... Abajo están los bares y la realidad cotidiana de los 50 travestis de Bilbao. Los travestis del boum. Suena la música, prosiguen los ligues. No han votado a la Constitución y tampoco votarán el 1 de marzo. “Para qué, si sigue la Peligrosidad Social”.

Sandara es un travesti con clae y no se quiere mezclar con las cabras y con las fieras. Pero es que Sandra no ha tenido problemas con la policía, puede que porque siempre que lo dice toca madera, y sí muchas de sus compañeras que gritan más, que hablan peor y que dan más la bronca. Marlene, Doris y Heidi, se pasaron 19 días en Basauri cuando la última redada gorda por el mes de octubre. Hubo bronca y casi todos los travestis que por aquella época eran 25 fueron a comisaría. Doris y Marlene todavía se acuerdan de las palizas. A Marlene le dijo un policía que si no se hacía camionero le iba a rajar la cara.

Confidentes, chulos, mafia gitana, secretas, desunión, competencia, bordes, borrachería, broncas. El meublé, subir y bajar a dos mil el polvo. El pan nuestro de cada día.

Dinero para gastar en el cuerpo, para vivir la vida, que a los 30 con el alcohol, el tabaco, el trajín y el trasnoche se nota mucho.

Carol es riojano y no para de enseñar la tetas. Vanessa se ha operado y ya no sentirá nada, porque además de a vida o muerte, si el travesti se quita el pito, pierde la sensibilidad. Y entonces ¿qué? Máquinas de follar, mártires por plasmar físicamente lo que sienten en el interior, o sólo dinero, dinero, no pensar.

Dévora, está como un negro gordo y feo, ella solita con sus 20 años en el “Tu y Yo”, sus padres le van a echar de casa porque se han enterado. “Estoy bastante amargada de la vida, entonces... entonces sólo pienso en ésto, en ésto, en ésto y nada más”. Esto es dar conversación al cliente, cachondearle y llevarle a la cama.

Pero la juerga sigue. De ocho a tres, la noche es joven.

El boum-boum-boum de Bilbao se prolonga en Donosti, en Irun, en Ondaroa, en Portugalete. Siguen llegando. Travestis por y para Euskadi como en un slogan.

Este collage lo completa Juantio el Trianero que se vino hace tres meses de su Andalucía a Bilbao. A las nueve de la noche del 31 de diciembre Juanito espera un taxi bajo la dulce lluvia nocturna. Nadie para y Juanito está allí quieto en la plaza de España con sus tres sillas y sus plumas. Se ha acostumbrado, les ha cogido cariño y, maldición, el taxi no llega y Juanito tiene que ir a un club de Portugalete esta misma noche...

PALOMA ZULOAGA