-Kalean utzi nuen eta ohostu zidaten gauerako.

-Egun sentian libre sentitzen naiz eta atsedentsu. Egunabarra ikusten beti eta orduan ulertzen duzu bizitza zer den. Etxea argiztatzen eta eguna, nire begiek ezin naute eutsi.

-Gogoak hartzen nau baina nik komuneraino iraun.

-Denbora begira, eta txoritxuak ditut ikusten iadanik pozik abesten. Egunsentian libro sentitzea bainaiz eta atsedentsu. Lastima dek paretako zuko hau hain txikia izatea. Egunero bezala holaxe segitzen badut, zuloa handiagotzen pixkana pixkana bsoekin lagunduz leihoaraino altxatuko naiz eta orduan minuto pare batez kanpoko bista ikus ahal izango dut berriro lurrera erori baino lehen.

Makaldu naiz, guztiz zahartu, ze oraindik garbi gogoan dadukat nola leban altxata egoten nintzen ez dakit zenbat denbora leihoko burdinen aurrean. Eta orain ezin lehen bezala. Horregatik komeni zait zulo hau haunditzea, nire bi hankak barruan jar ditzan askosaz erezago burua leihondoan eusteko. Bai, badakit eguneroko leloa dela. Egunero gauza berdinak esanez. Eta egunak joan eta etorri, eta amorru handiago. Aspertzen eta nekatzen naizenean, leihopean ezartzen naiz eta berriro bururatzen zaizkit betiko oroipen guztiak. Noizbaiteko itxadopen ederrak. Geldiro hasten naiz gela triste eta madarikatu honetatik urruntzen, begiak itxita, kanpoan banengo bezala aide freskoa hartzen zelaietan paseatzen.

-Gela honek badu halako tristezia bere lau paretetan. Guztiz itxia, adreiluz, josirik sabaiaraino. Ez da munduan gauza tristeagorik hori baino. Gela hau adreilu hezez adreilaturik, eta gris adreiluzko geltokiak noraezean dabiltzen trenak esperoan, inora ez joateko agian. Adreiluaren kultura. Etxe guztiak, leiho, gela denak, adreiluak, deskolore berdinez, adreiluak, astunak eta mugiezinak, gizonek adreilu pisutsu bat daramate ariman. Gaur Historia berri bat idatzi beharko banu, bai sumerioek eta egyptiarren pyramideak, erdiharoko gazteluak, geroko palazioak eta baita gauregungo eraikuntza guztiak gizakiren erruak estaltzeko izan zirela eginak, dudarik gabe eta lasaiki esango nuke, zigur bainago horretaz.

Gau eta egun, gau eta egun iadanik ohituta nago, eta mendian artzainak bere ardiekin egiten duen moduan, nik ere halaxe izen ezberdinak ipiniko nizkieke, eta nahastu gabe erabiliko nituzke denak, segurtasun handiaz. Hor, gela ilun honen beste izkinan, desio ezbete guztiak ormaren kontra lehertzen direlarik, gizonen ezintasuna nabari da.

el mantecón es un cabrón
hijo de puta
Varillas ama a Manolo
1978-VI-II
1979-/-/-
A Lili,pour la vie.

Gauza txarrena zera da, bonbila hori honek zitalki botatzen duen argitasun neketsua. Nahigo nuke itzaliko balute betiko. Hala ere, lehengona esaten zutenez, kristoren aurrerapena omen da bonbila pizturik edukitzea eta horretan jarraitu behar. Baina, ze jarai, ze segi eta ze ostia! Jakindu behar lehenbizi zer ote den jarrai, zentzugabeko hitz arraro hori. Aurrean pareta, atzean pareta, paretak ezker-eskubitan. Leihondoan tipo arraro bat batzutan zoluan ezarrita, bestetan, ia beti, bakarik hitz egiten eta eskuak leihotik zintzilik dituela, igo nahiean. Ate alboan berriz, beste bi tipo, ezdakit zertan. Hor txokoan, jende multzo bat, karraxika, berbetan, ozenki parrezka, batzuk besteen gainean, bat batean isiltzen badira, negar kexaz beteko da gela acaso, eta gero aspaldiko ohitura jarraituz, jolaskeria has dadila berriro, ez baita deus ere gertatu, pozez eta algaraz. Eta honelaxe gabiltza, beti, modu berberan, ni hemn, dilindan dagoen bonbila horipean, natza pentsatzen eta ahal dudan neurrian, gauzak ahantzi nahiean. Denbora da nire etsai amorratuena, burutik inoiz kendu ezin dudan ideiarik latzena. Nire indar gehienak hala joaten zaizkit, izugarri zaila aparte uztea. Noiz? zenbat ordu, urte, segundu? noizko? Izaki maltzur, benetan, denbora, eta bere botereak ankerki tratatzen nau. Heriotzaren aintzinako bazkide ikustezina, nahi duen gisan luze daitekeena. –Ahanztuko haut betiko, ez dinat kasorik egingo sekula, hasten banaiz esaten, badakit orduan inoiz baino indartsuago niregan sartuko dela. Norbereganatuko dut, adiskidetuko gara, hori da hoberena.

Jokuak asmatzen ditut, gauza berriak sortu, denbora pasa behar nolabait. Adibidez, gela triste hau mahasti bihurtu zaigu. Mahasti eder bat, mahats mordo mardulez josirik. Demagun, esate baterako, baldosa bakoitzak hogei ale dituela lerroka jarrita. Orduan, itxadongo dut denak isildu arte, eta isiltasuna jabetu denean, momentu brezihori probetxatuz, hasten naiz kontatzen ahots gogorrez nik imaginatu ditudan mahatsak.

-Bat, bi, hiru, lau... besteak ez dira konturatzen, zortzi, bederatzi, hamar, ezta kasorik ere. Hamabost. Hamasei. Hamazazpi, nire boz indartsua goratuz, hogeiko baldosa bezetzean hurrengorekin hasten naiz. Besteak oihuka hasi baino lehen, berrogeitamar baldosa, hau da, mila mahats ale, osatzen dituenak izango da irabazle. Ni oraindik ez naiz inoiz hirurehundik pasa, zeren bigarren edo hirugarren baldosarako ikaratzen naute mehatxuz, berehalaxe isiltzeko. 294 da nire record ederrena, ez zait ahaztuko erraz egun hura, jipoi on bat hartu nuena, izkinako talde harengandik, behar bezala ez nintzelako isilik gelditu.

Ez dut jolaskiderik aurkitzen. Bakarrik nago, inork ez du nahi nirekin iharudn. Gauza tristea benetan bat bakarren jokabidea, record denak eduki arren!

Nire problema guztiak memoria galtzean aldenduko zaizkit, eta hori izango ene lorpen handiena. Maila honetan nahiko ari naizela aurreratzen argi konturatzen naiz. Ez daukat irtetzeko segurantzirik, tunel ilun barru honetatik ez dut gauza handirik nabaritzen, ia ez dut gogoan sartu nintzen eguna ere, denbora pasa behar dela eta hortan ere trebetu naiz ene burua engainatzen. Hemendik aurrera gehio baino gehiago entituko dut lasaitasun bizi bat nire zainetatik. Eta laster lasaitasun osoa sentituko dut. Eta orduan, memoria galtzen noan bitartean, segundu batez dena kolpez ulertuko dut, eta orduan bonbila hori itzalduko balitz moduan ez dut ezer ikusiko, dena iluntzen, eta gero lasaitasun haundia zainetan, eta azkenean dus ere sentitzen.
 

etimologietan
NICOLAS REDONDO
REDONDO no es un epíteto, por favor: aquí nadie se mete con nadie, y a nadie se le llama gordo o circular o esférico. Es un apellido, con todos los derechos y los izquierods, aunque pesoe lo suyo.

A nadie queremos quitar nada, ni colas ni de otras cosas, aunque no todos podamos ponernos redondos. Aquí se trabaja con la ciencia y se analizan los apellidos científicamente, a través de la dialéctica más clásica. Y todo sale redondo.

Queda la advertencia hecha, para que no haya confusiones: que cada uno pertenece a lo suyo. Y unos a UGT y otros al PSOE, y otros a los dos, que es lo mejor.

En euskara no hay nada que empiece por R, ni recoños, ni redieces: aquí todo empieza por ARRE o ERRE o por ARE o por ARA, que es lo mismo, pero que producen ERRE-coños y más erre que erre.

Así pues, RE (además de nota musical, junto con do, y más solemne con Don-do) es ARRE, lo cual todos sabemos qué es, pues la vida se divide entre Arre e Iso sin más síntesis.

Pero, Arre además significa gris o pardo (¿por qué viviría el señor aquél en el Pardo? ¿Sería por los grises? Porque estuvo Arre-ando durante todo el tiempo que quiso, como el Señor Martín, cuyo patrono era San Martín de Porres). O también signfica terquedad, que viene a ser lo mismo, según afirma HB y otros, como el PNV (pronúnciese bien, por si adcaso, y no se diga: Pene Uve, o pene en forma de uve, que no existe tal cosa en euskara, sino sólo B). O si no, podemos quedarnos con Tropiezo, con los resultados que pueden constatarse después del 1M y 3ª.

DONDO es el problema. ¿Dónde lo ponemos? ¿De dónde viene? ¿Qué hace aquí? ¿No será quizá un título, como Sr. D. Do? ¿Será un director de banda?

DONDO pudiera ser Da-ondo, con contracción y todo. O quizá la D primera (la de don, y sin ánimo de insultar), no es más que un petacho, para unir la primera parte con la segunda, como en Suondo, que se convierte en Sutondo. Y así. Arre-ondo, o Erre-ondo se redondea en Redondo.

Porque ONDO, además de bien, significa muchas cosas, como árbol frutal, y así quizá Redondo significara un burro que es árbol frutal, o su producto.

O también, al lado de, o después de. Y Redondo sería: despues del tropiezo, o al lado del pardo o del gris. (Dime con quién andas... Nicolás!)

Pero, si el RE (además de sonar bien), proviene de ERRE, quemar? Redondo signficiaría “Bien quemado” o después de quemado (o después de muerto, cebada a la cola).

Lo mejor es que ONDO se usa para “Ex”, como Alkateondo, para Ex-alcalde. Nos imaginamos que Redondo no querrá decir Ex-gris o Ex-pardo! Dios nos libre, y el Psoe nos lo perdone: pero las palabras tienen su propia dialéctica...

Quedémonos con ARRE-DA-ONDO, que quiere decir: con arre, basta!